Sh€qiL

Emniyetli ve daha ekonomik olan indüklemeli ocaklar yemek pişirmede devrim yaratıp gittikçe daha fazla mutfakta söz sahibi olmaya başladılar. Mutfakları fethetmeye başlayan yeni bir fırın veya ocak revaçta. 2003'te Fransa'da 160 bin adet satılan indüklemeli ocağın başarısı, pişirme yöntemindeki bir dizi fiziksel sürecin arta arda sıralanmasından kaynaklanıyor. Bu yöntemin ilkesi şu: Vitroseramik tabanın üzerinde güçlü bir alternatif akım sayesinde, değişebilir bir manyetik alan yaratmak.

Bu alan, tavanın içinde bir dizi küçük elektrik akımı oluşturarak, jül (Joule) etkisiyle yumurtayı pişiriyor. Ancak bu elektromanyetik sürecin tetiklenmesi için tavanın dibinin mıknatıslanmış olması gerekiyor.

Enerji kaybını önlüyor
Bu pişirme yönteminin avantajı şu: Isı doğrudan tencere ya da tavanın içinde ortaya çıktığından enerji kaybını önlüyor. Böylece örneğin, 2 litrelik suyun sıcaklığını 20 dereceden 95 dereceye çıkarmak için indüklemeli bir ocak saatte 225 watt tüketiyor; oysa halojenli bir ocak için bu oran 270 watt; elektrikli ocakta 320, gaz ocağı için ise 390 watt.

Daha hızlı ısıtıyor
İndüklemeli ocağın bir diğer yararı ise, suyun ısınmasının daha hızlı olması. 2800 wattlık bir güce sahip indüklemeli ocakta bu süre 5 dakikayla sınırlıyken aynı güçle vitroseramik ya da elektrikli ocakta 7 dakikaya, gaz ocağında ise 10 dakikaya çıkıyor.

100 yıl öncesinin ilkesi
Ayrıca diğer pişirme yöntemlerinden farklı olarak bu pişirme yöntemi son derece emniyetli; ısı ancak manyetizmanın üzerine duyarlı bir nesne konulduğunda harekete geçiyor. Bu da el yakma riskini oldukça azaltıyor.

Ancak tüm bu özelliklerine rağmen indüklemeli ocağın mutfaklara çok daha önceleri girmemiş olması ilginç. 1831 yılında İngiliz fizikçi Michael Faraday tarafından keşfedilen bu ilkenin ilk uygulanmalarını görmek için 1950�li yıllara kadar beklenildi.

İlk önce ****llerin ısıtılması ya da füzyonu için demir-çelik endüstrisinde daha sonra da mayalandırma aygıtlarının ısıtılması amacıyla gıda sanayisinde kullanıldı. Ancak evlerde kullanımı çok daha geç bir tarihe rastlar. Scholtes kuruluşu 1979 yılında ilk indüklemeli ocağı üretti. Fakat o yıllarda teknoloji henüz çok fazla gelişmediğinden fiyatlar çok yüksekti. Ayrıca ocağı satın alanların tencere, tavalarını da değiştirmeleri gerekiyordu (tabanlar genellikle manyetik değildi).

Yüzde 100 emniyet
Daha güvenilir ve daha ucuz indüklemeli ocakların ortaya çıkması için 90�lı yılları beklemek gerekecekti. İlk önemli etken, manyetik alanın neden olabileceği kayıpları önlemek ve akımı ısınacak yüzeye daha düzgün dağıtmak amacıyla ocağın altına geçirilmiş elektrik akımının daha da iyileştirilmesi oldu.

2005 yılında Elcobrandt üzerine pek çok tencerenin yerleştirilebileceği, ayrı ayrı gözleri olmayan düz bir indüklemeli ocağı piyasaya sokacak. Bu yekpare ocak vitroseramik tabanın altına yayılmış sayısız, küçük indüktörden oluşuyor.

Bu yeni ocak türünün ikinci temel özelliği ise emniyetin iyileştirilmesi oldu: Olası aşırı sıcaklık artışının denetimi, tencerenin ocağın üstünde unutulması halinde otomatik kilitleme aynı zamanda çatıl kaşık gibi indüklemeye duyarlı ****lik aletlerin belirlenmesi.

1. Ocak yakılıyor
İndüklemeli ocak manyetik alan sayesinde yemekleri pişiriyor. Bunun için ilk aşamada, güçlü elektrik akımı 50 Hz�lik elektrik akımını saniyede 20 bin kez salınımlı alternatif bir akıma çeviriyor. Bu frekansta en iyi ısıtıcı etki elde ediliyor.

2. Salınımlı manyetik bir alan oluşuyor
Alternatif akım, ocak gözünün tam altına sarılmış bakır tellerden oluşan bir spiral olan indüktöre enjekte ediliyor. Akım spiralin içine nüfuz ederken elektrik vitroseramik tabanın üzerinde dikey manyetik bir alan oluşturuyor. Bu manyetik alan bazen inip bazen çıkarak akımın salınımlarının ritminde saniyede 20 bin kez yön değiştiriyor.

�Akıllı� ocak gözü
İndüklemeli ocak gözleri yanlışlıkla oraya bırakılmış bir kaşıkla (iletken) tencere arasındaki farkı ayırt edebiliyorlar. Nedeni ise, ısınan nesnenin emdiği manyetik alanın indüktörün spiralleri arasında dolaşan elektrik akımının şiddetini etkilemesidir; bu etki varolan kütleyle orantılıdır. İndüktörün içindeki akım değişimlerinin analizi sistemin farkı ayırt etmesini sağlayacaktır: Eğer ısınan nesnenin etkisi çok zayıfsa bu, ocağın gözü üstündeki nesnenin tencere ya da tava gibi büyük bir şey değil kaşık çatal benzeri daha küçük bir şey olduğunu gösterecektir. Böylece indüklemeli ocak gözü ısınmayı durduracaktır.